Bezpłatne badania słuchu dla seniorów. Przewodnik po refundacji NFZ
Zbadaj swój słuch! Jak wygląda badanie słuchu? Czy można zbadać słuch nie wychodząc z domu?
Stopniowe osłabianie się słuchu to naturalny proces, który dotyczy każdego z nas. Podczas gdy większość komórek naszego organizmu podlega nieustannej wymianie i regeneracji, komórki rzęsate odpowiedzialne za słyszenie nie mają zdolności do odbudowy. Przez całe życie służą nam te, z którymi przyszliśmy na świat. Gdy ulegną uszkodzeniu na skutek hałasu, chorób czy naturalnego procesu starzenia, obumierają bezpowrotnie, co prowadzi do trwałego pogorszenia słuchu.
Jak odzyskać słuch w kilku prostych krokach
Warto jednak wiedzieć, że w dzisiejszych czasach droga do odzyskania słuchu i pełnego komfortu w codziennym funkcjonowaniu może być krótka i nieskomplikowana. Współczesne aparaty słuchowe to nie są już wielkie, piszczące urządzenia, które pamiętamy sprzed lat. Dzisiejsze aparaty są miniaturowe, niemal całkowicie schowane za uchem lub w kanale słuchowym, a inteligentne procesory, w które są wyposażane same wyciszają hałas tła (np. szum ulicy).
W tym artykule podpowiadamy, jak bezpłatnie i bezstresowo sprawdzić stan swojego słuchu. Dowiecie się na czym polega badanie słuchu, jakie badania można wykonać bezpłatnie, jakie badania można wykonać samodzielnie w domuoraz jak uzyskać refundację na aparat słuchowy. Krótko mówiąc, jak, krok po kroku, odzyskać słuch i pełen komfort codziennego funkcjonowania.
Konsekwencje pogorszenia słuchu, o których niewiele się mówi
Pogarszanie się słuchu często przebiega w niemal niedostrzegalny dla nas sposób. To proces podstępny, mogący stać się źródłem wielu problemów, których przyczyny często z nim nie identyfikujemy.
Zmęczenie ciągłym wytężaniem uwagi podczas rozmów może prowadzić do wycofania się z życia rodzinnego i towarzyskiego, a w konsekwencji do zaburzeń nastroju, depresji i dalszego pogarszania się zdrowia. Trudności w zrozumieniu mowy mogą skutkować problemami w komunikacji w życiu codziennym. Utrudniają zakupy czy wizytę u lekarza. Mogą prowadzić do błędnego rozumienia sensu komunikatów, które są do nas kierowane, co z kolei może skutkować niepotrzebnym stresem i wywołanymi przezeń konsekwencjami zdrowotnymi.
Jak rozpoznać pierwsze objawy pogarszania się słuchu?
Jakie objawy powinny nas skłonić do wykonania badań słuchu? Najczęstszy, wręcz podręcznikowy objaw początków ubytku słuchu to coraz częściej pojawiające się przekonanie, że „inni mówią niewyraźnie”. Często wydaje nam się, że z naszym słyszeniem wszystko jest w porządku, bo nadal dociera do nas np. pukanie do drzwi czy szczekanie psa. Jednak naturalne zużywanie się komórek rzęsatych zachodzi stopniowo. W pierwszej kolejności odbija się na odbiorze wysokich tonów (od 2000 do 5000 Hz). Mamy więc trudności w zrozumieniu tego, co mówią kobiety i dzieci, których głos sytuuje się w zakresie wyższych częstotliwości. Równocześnie gorzej słyszymy ciche spółgłoski (takie jak s, f, t, c, p, h). mamy też trudności w rozumieniu mowy, gdy towarzyszy jej hałas.
Pierwsze symptomy pogarszania się słuchu
● Wrażenie, że wszyscy mówią niewyraźnie. Masz poczucie, że ludzie wokół przestali dbać o poprawną dykcję.
● Problem z rozmową w hałasie. Kiedy w tle gra radio, szumi ulica albo trwa rodzinny obiad, pojedyncze głosy zaczynają zanikać. Śledzenie wątku wymaga ogromnego wysiłku i męczy.
● „Selektywne” niedosłyszenie. Znacznie trudniej zrozumieć mowę kobiet oraz dzieci, ponieważ ich głosy mają wyższą częstotliwość, na którą słuch z wiekiem staje się mniej wrażliwy.
● Pogłaśnianie urządzeń. Inni domownicy zwracają uwagę, że telewizor lub radio grają na poziomie, który określają jako „za głośny”.
● Unikanie rozmów telefonicznych. Rozmawiając przez telefon nie widzimy twarzy rozmówcy, więc nie możemy podświadomie pomagać sobie czytaniem z ruchu warg.
● Szumy uszne. Dzwonienie, pisk lub szum w uszach, zwłaszcza w absolutnej ciszy, to bardzo częsty sygnał alarmowy wysyłany przez uszkodzone komórki słuchowe.
Jak wygląda badanie słuchu?
Podstawowe badanie słuchu (audiometria) jest bezpłatne. Jest to badanie całkowicie bezbolesne, bezstresowe i nieinwazyjne. Trwa 15-20 minut. Powinno przebiegać w pomieszczeniu, do którego nie dochodzą hałasy z zewnątrz. Badanie polega na odtwarzaniu przez słuchawki dźwięków o różnych częstotliwościach w zakresie od 125 Hz do 8000 Hz (od niskich do bardzo wysokich). Dźwięki są odtwarzane dla każdego ucha osobno, najpierw bardzo cicho, a potem coraz głośniej. Przy pierwszym usłyszeniu dźwięku należy nacisnąć przycisk.
Po zakończeniu testu słuchawkowego ten sam sprawdzian może być powtórzony z wykorzystaniem wibracji przenoszonych przez kości czaszki (audiometria tonalna przewodnictwa kostnego). Jest on niezbędny do stwierdzenia lub wykluczenia ewentualnego uszkodzenia ucha środkowego. Wykonywane jest także badanie socjalnej wydolności słuchu (audiometria słowna). W głośnikach odtwarzane są krótkie słowa, które należy powtórzyć. Badanie ma na celu sprawdzenia poziomu rozumienia mowy. Wynik badania to tzw. audiogram.
Bezpłatne badania słuchu w gabinetach protetycznych
Czy można samodzielnie wykonać proste i skuteczne badanie słuchu? Tak, gabinety protetyczne i salony udostępniają na swoich stronach internetowych testy słyszenia, które można przeprowadzić online – bezpłatnie, całkowicie samodzielnie i bez wychodzenia z domu. Jednak, aby uzyskać wniosek o dofinansowanie z NFZ, musimy przeprowadzić fachowe badanie w gabinecie.
Co ciekawe i bardzo wygodne dla seniorów – badania słuchu można wykonać całkowicie za darmo również poza systemem NFZ i bez żadnego skierowania. Wiele salonów czy gabinetów protetyki słuchu oferuje bezpłatne testy słuchu(w tym audiometrię tonalną i słowną) bezpłatnie i bez zobowiązań. Z wynikiem badania należy wówczas udać się do lekarza, by wypisał on wniosek o dofinansowanie z NFZ.
● Bezpłatne badanie w gabinecie lub salonie protetycznym
● Wizyta lub teleporada u laryngologa (prywatnie lub na NFZ, ponieważ tylko laryngolog może wypisać wniosek o refundację aparatu słuchowego z NFZ)
● Powrót do protetyka po odbiór i dopasowanie aparatu
Mam już audiogram i co dalej?
Gdy mamy już wynik badania, lekarz, który analizuje nasz audiogram musi mieć pewność, że problemu nie da się wyleczyć prostym zabiegiem lub lekami. Dlatego dokładnie bada ucho:
● Sprawdza, czy w kanale słuchowym nie zalega twarda woskowina (jej usunięcie może natychmiast poprawić słuch).
● Ocenia stan błony bębenkowej (sprawdza, czy nie jest uszkodzona).
● Wyklucza stany zapalne, wysiękowe zapalenie ucha czy problemy z drożnością trąbki słuchowej.
Jeśli okaże się, że ubytek słuchu wynika z naturalnego zużycia komórek rzęsatych, których nie da się zregenerować, jedyną i najskuteczniejszą metodą terapii jest zastosowanie aparatu słuchowego.
W tym momencie laryngolog uruchamia procedurę, dzięki której możliwa jest refundacja aparatu słuchowego z NFZ:
● Wypisuje w systemie elektronicznym wnioski o dofinansowanie z NFZ na aparaty słuchowe (osobno na lewe i prawe ucho, jeśli ubytek jest obustronny) oraz na tzw. wkładki uszne.
● Wniosek ten od razu trafia do systemu NFZ – pacjent nie musi już nigdzie jeździć ani wysyłać papierów, wszystko dzieje się cyfrowo podczas wizyty.
Rola lekarza zna na tym etapie się kończy. Pałeczkę przejmuje teraz protetyk słuchu. Laryngolog wręcza pacjentowi wydruk wniosku z kodem refundacji i wyjaśnia, że z tym dokumentem należy udać się do wybranego gabinetu protetycznego, gdzie specjalista dobierze i zaprogramuje odpowiednie urządzenia.
Aparat słuchowy w pięciu prostych krokach
- Wykonanie badania słuchu w gabinecie protetycznym
To całkowicie bezbolesne i bezinwazyjne badanie. Można je wykonać bezpłatnie w salonie protetycznym.
- Wizyta lub teleporada u laryngologa
Lekarz ocenia stan fizyczny ucha i analizuje wynik badania słuchu (audiogram). Jeśli stwierdzi ubytek, wypisuje skierowanie na aparat słuchowy.
- Dobór aparatu u protetyka słuchu
Ze skierowaniem od lekarza udajemy się do protetyka słuchu. Specjalista nie tylko pomaga wybrać odpowiednie urządzenie, ale też precyzyjnie je programuje pod nasz indywidualny ubytek (wzmacnia tylko te częstotliwości, których nie słyszymy, np. wysokie tony).
- Przymiarki i testowanie w domu
Większość gabinetów umożliwia bezpłatne wypożyczenie i testowanie aparatów w domu. Czas testowania to ok. 7 dni.
- Dofinansowanie aparatu słuchowego z NFZ i zakup
Przy zakupie protetyk pomaga rozliczyć dofinansowanie z NFZ (oraz ewentualnie dodatkowe z PFRON, jeśli pacjent posiada orzeczenie o niepełnosprawności). Kwota refundacji jest odejmowana bezpośrednio przy płatności, więc nie trzeba wypełniać skomplikowanych wniosków i czekać na zwrot pieniędzy.